انواع تئاتر کودکان و روش استفاده از آن ها

تئاتر کودکان ، به شکل های مختلفی وجود دارد . با توجه به نوع امکانات و شرایط موجود ، می توانید نوع تئاتر را مشخص کنید . توجه کنید که مهم ترین خصوصیت تئاتر ، آن است که به شکل زنده مشاهده می شود. بناراین تماشای تئاتر از تلویزیون ، دارای امتیازات تئاتر نیست .
مسلم است گروه های تئاتری که نمایش مخصوص کودکان داشته باشند .آن قدر ها در دسترس شما نیستند ، بنابراین اکنون که به بیان انواع تئاتر می پردازیم ، پیشنهاداتی هم برای این کمبود ها ارائه می نماییم .
انواع تئاتر کودکان از این قرارند :

۱- تئاتر حرفه ای مخصوص کودک
تئاتر حرفه ای ، نوعی تئاتر است که به وسیله افراد با تجربه اجرا می شود . بازیگران این نوع تئاتر ، افرادی کار کرده هستند . آن ها نمایش نامه های هنری و قوی را بازی می کنند و در صحنه آرائی ، نوع لباس ، نوع بیان ، نوع گریم و … اصول اساسی را رعایت می کنند .
تاثیر این گونه تئاتر ها ، بسیار بیشتر و پایدار تر است . اشکال اساسی تئاتر حرفه ای این است که چنین تئاترهایی کم است و شما نیز نمی توانید خودتان آن ها را ایجاد کنید ، مگر اینکه خودتان بازیگر یا کارگردان چنین تئاتر هایی باشید .
اگر مطلع شدید چنین تئاتری در شهر شما اجرا می شود ، حتما برای آن وقت بگذارید و کودک خود را به تماشای آن ببرید . کار دیگری که می توانید انجام دهید ، دعوت از هنرمندان است . شما با کمک و همکاری مدرسه ، شهرداری منطقه و … می توانید گروه های تئاتر حرفه ای دعوت کنید تا چنین نمایش هایی را برای کودکان شما اجرا کنند . در صورتی که چنین امکانی وجود ندارد ، می توانید بوسیله ی اعضاء مدرسه یا محله ، از گروه های نیمه حرفه ای استفاده کنید .

۲- گروه تئاتر کودکان
این نوع تئاتر ، بوسیله ی کودکان اجرا می شود . البته منظور ، تئاتر حرفه ای نیست که بعضی کودکان هم در آن شرکت می نمایند . این تئاتر ، نوعی نمایش است که کودکان ، زی نظر شخصی که کمی مهارت دارد تمرین می کنند و سپس آن را اجرا می نمایند . هرچه قدر که مربی گروه ، شخصی کارآموده تر باشد ، تاثیر این تئاتر بیشتر است .
البته اگر مربی ماهری را نمی شناسید ، نباید این تئاتر را کنار بگذارید . خود شما یا حتی خود کودکان ، می توانند این گروه را رهبری کنند . این تئاتر از نظر هنری اشکالات زیادی دارد و تاثیر گذاری آن به اندازه ی تئاتر حرفه ای نیست ولی کاری بسیار مفید و اثر بخش است .
از بین کودکان محله ، فامیل ، مدرسه و …. گروهی علاقه مند را پیدا کنید و یا از مربیان مدرسه بخواهید که چنین گروهی را تشکیل دهند . این گروه با هم تمرین می کنند و نمایش نامه ای را آماده می کنند . سپس این تئاتر را برای جمعی از دوستان ، جلوی کلاس یا مراسمات مختلف اجرا می نمایند .
کودک خود را تشویق کنید که در این گروه ها عضو شود و اگر علاقه ای ندارید ، برای او امکان دیدن این تئاتر را فراهم کنید . به طور مثال مطلع می شوید که یکی از مدارس یا محافل فرهنگی ، گروه تئاتری دارد . جلسه ای تشکیل دهید و کودکان فامیل یا همسایگان را دعوت کنید و از آن گروه بخواهید تا برای آن ها اجرای نمایش کنند . می توانید در جلسه اولیاء مربیان پیشنهاد بدهید که گروه تئاتر فلان مدرسه را برای اجرا به مدرسه دعوت کنند .

۳- تئاتر عروسکی
وقتی والدین صدای خود را تغییر داده و به جای عروسک ، با فرزندشان صحبت می کنند ، در واقع در حال اجرای یک تئاتر عروسکی هستند .
کودک هم با عروسک های خود تئاتر بازی می کند . اگر روی این موضوع کمی بیشتر کار کنید ، می توانید تئاتر عروسکی بهتری را به نمایش گذاشته و اثر بخشی آن را افزایش دهید .
نکات اخلاقی و تربیتی را که می خواهید به کودک خود بیاموزید مشخص کنید . داستانی مناسب با این مطالب پیدا کنید . در صورتی که داستان متناسب با موضوع مورد دلخواه شما ، موجود نیست خودتان داستانی را بسازید . سپس چند عروسک انتخاب کنید و با حرکت آن ها و صحبت کردن به جای آن ها ، داستان خود را اجرا کنید .
بهتر است عروسک هایی به شکل گرگ ، مرغ، گوسفند ، سگ ، خرگوش و سایر حیوانات داشته باشید چرا که کودک ، داستان های مربوط به حیوانات را بهتر می پسندد . در اجرای تئاتر عروسکش می توان از کودک هم استفاده کرد . به این شکل که عروسکی را به دست کودک بدهید تا به جای آن صحبت کند و نقش او را اجرا نمایند .
چنانچه مطلع شدید تئاتر عروسکی روی صحنه آمده ، کودک خود را به تماشای آن ببرد . بعد از دیدن تئاتر می توانید تا مدت ها کودک خود را سرگرم کنید .
به طور مثال به او بگویید آیا می توانی مثل آن کلاغ بازی کنی ؟ دو تا برگه یا باد بزن به دست بگیرید و سعی کنید نقش آن را بازی کنید تا کودک هم علاقه مند شود . می توانید کودک را وارد بازی خود کنید .
فرض کنید کودک شما ناراحت است و یک گوشه نشسته ، پیش او می روید و می گویید : ((چرا مثل خرگوش کوچولو ، ناراحت شده ای ؟)) به این شکل نقش خرگوش کوچولو را به او می دهید . سپس خودتان نقش پرنده را بازی کنید .
((قارقار ، خرگوش کوچولو ، چرا ناراحتی ؟ هویج هایت را گم کرده ای ؟توی مدرسه آقا موشه اذیتت کرده ؟ )) سعی کنید ناراحتی او را حدس بزنید و آن را وارد نمایش نامه خود نمائید . سپس با او همدردی نمایید : (( آخه ، می فهمم چقدر ناراحتی ، دوست داشتی دم او را می جویدی ؟ )) اگر کودک وارد بازی شد ، بازی را ادامه دهید ولی اگر هنوز نشسته است ، او را به فعالیت وا دارید (( خوب بلند شو تا برویم ، خودم با نوکم چشمهایش را در می آورم ؟ )) اکنون دست کودک را گرفته ، او را بلند کرده و حرکت دهید کمی دور اتاق بدوید . (( خوب دارم می بینمش ، بریم پایین )) بعد از آن به طرف یکی از عروسک ها یروید و به آن نوک بزنید (( خوب آقا موشه ، چشم هایت را کور کردم . )) و …

۴- تئاتر های آموزشی
هدف از این تئاتر ها ، آسان کردن یادگیری کودک می باشد . این یادگیری می تواند مربوط به مسائل تحصیلی و یا سایر مسائل مورد احتیاج کودک باشد . هرچند اجرای این تئاتر ها به شکل هنری ، تاثیر بسیار بیشتری دارد ، ولی بسیار دشوار می باشد . اشخاص ماهری باید متن های آموزشی را به شکل نمایش نامه در آورند و بازیگران کارکرده ای ، نقش ها را بازی کنند . ولی شما هم می توانید از این تئاتر ها استفاده کنید .
نقش ها را خودتان به همراه فرزندتان بازی کنید و یا از عروسک استفاده نمائید . در مورد متن کتاب های درسی ، شاید نتوانید به راحتی آن ها را اجرا کنید ولی در مورد آموزش بسیاری از نقش های اجتماعی ، این تئاترها بسیار ساده هستند و حتی نیازی به نمایش نامه ندارند . این شیوه ، همان روش آموزش از طریق اجرای نقش می باشد .
به طور مثال می خواهید خرید کردن را به کودک خود بیاموزید . در این صورت شما نقش فروشنده را بازی می کنید و از کودک می خواهید تا نقش خریدار را بازی کند . بهتر است خود شما نقشی را بازی کنید که می خواهید به کودک آموزش دهید . مثلا ابتدا شما خریدار شوید و چند بار در موقعیت های مختلف نقش خریدار را بازی کنید ، سپس از کودک بخواهید تا این نقش را بازی کند .

انواع تئاتر کودکان و روش استفاده از آن ها
امتیازدهی
PDFPrint
نویسنده :
منبع : روانشناسی پرورش و تربیت کودکان - محسن احمدی

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *