تاثیر جنسیت بر بازی کودکان

جنسیت یکی از عوامل موثر در بازی است، یعنی می توان گفت که بازی پسر ها با دختر ها تفاوت دارد. پسرها بیشتر از بازیهایی لذت می برند دشوار است و نیاز به فعالیت جسمانی دارد و دخترها اغلب بازیهای ساکت، آرام و ظریف را ترجیح می دهند. می توان گفت بازی هایی که متضمن فعالیت های بدنی هستند در پسرها بیشتر از دخترها رخ می دهد و شدت و خشونت بازی در دختران به اندازه پسران نیست.
تا قبل از سن ۸ سالگی، معمولاً کودکان اهمیت چندانی به جنس همبازی خود نمی‌دهند اما در سنین ۸ تا ۱۰ سالگی اختلاف بازی بین دو جنس کاملا آشکار میگردد و کودکان اکثر اوقات ترجیح می دهند که با همجنس خود بازی کنند.
دخترها بازی با عروسک، شیر دادن، نوازش کردن و خواباندن عروسک را دوست دارند و حتی بیشتر اوقات با عروسک به خواب می روند. پسرها فعالیت‌های بدنی را کلشانه قدرت نیروی عضلانی بیشتر آنهاست در بازیهایی در زیر توپ بازی، دویدن، کشتی گرفتن و… بروز می دهند.

بازی در نزد پسران بیشتر وسیله‌ای برای اثبات خود در برابر دیگران و برای دختران وسیله ای برای بودن با دیگران است. در اوقات فراغت، دختران بیشتر ترجیح می دهند دور هم گرد آیند و با یکدیگر درد دل کنند و پسرها ترجیح می دهند در پی یکدیگر بدوند و به جست و خیز بپردازند.
ویژگی رفتار دختر ها اغلب خودداری از پرخاشگری، تلقین پذیری ژله بستنی و تاثیرپذیری از همبازی‌های خود است. در مواقعی که برخورد بین دختران اجتناب ناپذیر می شود و آنان ناگزیر از پرخاشگری به یکدیگر می شوند حالات هیجانی آنان کمتر از پسران به حمله وری و تنبیه بدنی می انجامد، در حالی که پسران فعالیت جسمی زیاد و جنبش های ماهیچه ای و عضوی، حرکات شدید، هیجان، رفتار تند و پرخاشگرانه را دوست دارند.

آنان بیشتر ناگهانی به بازی می پردازند، لذا به ابداع و نوآوری در قوانین و آداب و رسوم بازی دست می زنند و اغلب از زیر بار رعایت قوانین و مقررات بازی شانه خالی می‌کنند و اکثرا یا خود می‌کوشند قانون گذار باشند و یا اینکه قوانین بازی را به نفع خود ندیده می گیرند تا بر رقیب خود پیروز شوند.

از این رو، بازی، اغلب در نزد پسران به مرور تغییر چهره می دهد و به صورت رفتاری نو با آداب و رسومی نو در محیط‌های مختلف جلوه گر می شود. اما دختران بیشتر از پسران به قواعد و اصول بازی گردن می نهند و به رعایت اصول و نظم بازی مقید هستند. البته آنان به نوبه خود دست به نوآوری هایی در بازی می زنند و باعث تغییر بازی می‌شوند.
اما به معمولا از شدت عمل در فعالیت‌های جسمی و حمله وری یا پرخاشگری بازیها می کاهند و رقابت در بازی را به صورت ملایمتری در می آورند. به عقیده ولی و پیرون، پسران در بازی خواهان تاثر شدید و فعالیت عضلانی زیادند. به این ترتیب که آنها در بچه بازی با جنب و جوش، پرهیجان، غران و اغلب متجاوز اند. دختران آرام تر و ساکت تر می ماند و پرخاشجویی، جنگجوی آنان در حد حرف باقی می ماند.

بازی دختران قبل از هر چیز مبنی بر رعایت اصول و قواعد است. علاقه به آداب و رسوم مذهبی و تشریفاتی از همان دوره کودکستان در نزد دختران پیدا می شود که بعد از چندی این علاقه فقط به منظور تایید خویش و نوعی اطاعت محض، که به صورت میل شدید مخالفت‌های ظاهری است ملاحظه می شود.
پسران، برعکس در سازمان‌های ساده و بی حرکت، ناراحت به نظر می رسند و بازیهای آنها از ارادیتر و بی دوام تر است، بیشتر متوجه ابتکار و اکتشاف است.
پسران، همان طور که اشاره شد به منظور تسلط بیشتر برهم بازیهایشان، با تغییر اختیاری قوانین، یا با فراموش کردن عمدی آنها، خود را از قید قواعد و اصول آزاد می‌کنند.
بنابراین ممکن است بازی معینی بر حسب آنکه دختران یا پسران بداد مشغول باشند، شکل متفاوتی به خود بگیرد. به این ترتیب ممکن است یک بازی که در نزد پسران خشونت آمیز است در نزد دختران، بازی ساده و منظمی جلوه گر شود. بنابراین به نظر می رسد که بازی از نظر پسران وسیله ای برای تایید خود در برابر دیگران باشد، در حالی که برای دختران، مخصوصا (( چگونگی بودن با دیگران)) مطرح است.
در جامعه ایران بازی دختران، که در نوع سنتی و چه در نوع جدید، ویژگی های خاص خود را دارد. در روستا، با توجه به اینکه دخترها خیلی زود مسئولیت می‌پذیرد، سن بازی و زمان بازی، بسیار محدود است.
در اغلب روستاهای ایران، دختران روستایی، در کودکی، مسئولیت به دوش کشیدن بچه های کوچک تر را دارد و بعد هم باید در اقتصاد خانواده نقشی را برعهده گیرند.
آنان در سنین کودکی، پشت دارهای قالی یا گلیم می نشینند و همراه با مادر و دیگر زنان خانواده نقش خود را در کمک به اقتصاد خانواده ایفا می کنند. به این ترتیب کار و بازی در میان دختران روستایی با یکدیگر همراه است. آنان ضمن نگهداری بچه های خردسال، همانند عروسک با آنان بازی می کنند و یا پشت دارهای قالی به خواندن آواز و زمزمه ترانه می‌پردازد.
در واقع، آنها تمایزی بین کار در خانه، مزرعه یا بازی وجود ندارد.
بازی های پسران روستایی در مقایسه با دختران از آزادی های بیشتری برخوردارند. لذا دامنه بازی در میان آنان وسیع تر و تنوع بازی بیشتر است. اما در بین آنان نیز کار و بازی توأم است، زیرا پسرها هم مانند دخترها، از سنین کم، نبشی در اقتصاد خانواده به عهده می گیرند.
کودکان روستایی ایران فرصت کمی برای بازی در مفهوم خاص دارند و از فواید بازی آن طور که باید و شاید بهره نمی گیرند. باتوجه به هنجارهای جامعه روستایی، نه‌تنها محرومیت از جست و خیز ها و بازیهای متعارف، بویژه بهره‌مندی از اسباب بازیها به سلامت روانی آنها لطمه نمی زند، بلکه همراه بودن کار و بازی در این جوامع، نشاط و شادابی کودکانه آنان را با طراوت و سرزندگی یک محیط پرتلاش در می آمیزد.

امتیازدهی
PDFPrint
نویسنده :
منبع : روانشناسی کودک و نوجوان - دکتر محمدعلی احمدوند

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *