توسعه و توانایی‌های ذهنی در نوجوانان

دوران بلوغ یکی از مهم ترین دوره‌های زندگی از نظر رشد ذهنی و قدرت یادگیری و بروز استعدادهای نهفته به شمار می رود. این است که والدین و مربیان باید از این موقعیت مناسب برای فراگیری و تشکیل شخصیت در نوجوان استفاده کنند زیرا کودک نمی‌تواند منطق و استدلال را بپذیرد و خود را با محیط کمتر می تواند سازش دهد، حال آنکه نوجوان به علت رشد فکری و برقراری ارتباطات ذهنی اصول سازش اجتماعی را بهتر می آموزد و در زندگی موفق تر خواهد بود.
اعمال ذهنی را معمولا می توان به شرح زیر تقسیم کرد:
۱٫ هوش
هاروکس می گوید: سه عامل نماینده هوش می باشند، اول، توانایی در حل مشکل و سازگاری با محیط. دوم، تعیین بهترین و ساده ترین راه حل ها. سوم، سرعت و کمترین زمانی که برای حل مشکل صرف می‌شود.
عده‌ای از دانشمندان می گویند کودک، با هوش معینی متولد می شود و در تمام سنین زندگی هوش او ثابت خواهد بود، اما در هر سنی به صورتی خاص آشکار می شود. تردیدی نباید داشت که آموزش و پرورش، محیط اجتماعی، نژاد، وضع اقتصادی و غیره از عوامل مهمی هستند که بر روی این استعداد ذاتی اثر گذاشته و می توانند آن را به مقدار معینی کم یا زیاد کنند.
درجه اجتماعی بودن نوجوان نه با میزان هوش او بلکه ارتباط مستقیمی با درجه رشد ذهنی و درک او دارد. بعضی از دانشمندان تحقیقاتی انجام داده و به این نتیجه رسیده اند که در دوران بلوغ چون احساسات بر عقل و هوش نوجوان برتری می یابد در نتیجه دوران بلوغ را زمان مناسبی برای سنجش هوشی نمی دانند.

 

۲٫ استعداد
اکثر دانشمندان استعداد را یک نیروی نفسانی خاصی می دانند که یک فرد را از فرد دیگر در امر به خصوصی مجزا می‌کند.
در سنجش استعداد دو فایده مهم وجود دارد:
۱٫ نوجوانان را رهبری می کند که موفقیت بیشتری نصیبشان شود
۲٫ با انتخاب صحیح افراد برای شغل های مناسب از اتلاف سرمایه مالی و انرژی زیاد جلوگیری می‌کنیم.

۳٫ بحث و استدلال
بحث و استدلال یکی از مشخصات دوران بلوغ است که نشانه رشد فکری و ذهنی نوجوانان می باشد. نوجوان به علت ناراحتی های دوران بلوغ در گفتار و بحث خود انعطاف لازم را نداشته و اکثرا به پرخاشگری و ارائه دلایل باطل و غلط متوسل می شود و به هیچ عنوان نمی تواند قبول کند که گاهی از اوقات هم حق با بزرگسالان می باشد. از نصیحت و انتقاد هم زیاد خوشش نمی‌آید. گاهی پرخاش می کند و ضمن خشم واکنش های نامناسبی از خود نشان می دهد. ولی به زودی منطق را قبول می کند و قوانین و مقررات را از نظر اخلاقی و اجتماعی درک می‌کند.

۴٫ پی بردن به ارزش های زندگی
تعریف ارزش: ارزش در روانشناسی چیزی است که یکی از نیازمندی‌های شخص را اعم از جسمی و روانی یا اجتماعی برآورده می‌کند. به عبارتی در هر جامعه ای قوانین، مقررات، رسوم و عاداتی وجود دارند که ارزش‌های آن جامعه به حساب می‌آیند. پی بردن به ارزش ها نیاز به رشد فکری دارد که معمولاً از دوران نوجوانی شروع می شود.
نوجوانی خود دارای ارزش خاصی است که در سایر دوره‌های زندگی کمتر مانند آن دیده می شود. به عبارتی نوجوانی اساس و پایه چگونگی شخص در دوره بزرگسالی می‌باشد. نوجوانی منبع نشاط و انرژی است که باعث کوشش های خستگی ناپذیر می شود.
نوجوانان مقداری از ارزش ها را از گروه هایی که در آن شرکت می‌کنند به دست می آورند و مقداری را هم با تقلید از بزرگسالان و محیط فرهنگی مانند: خانواده، رادیو و تلویزیون، مساجد، کتاب و غیره کسب می کنند.

 

۵٫ اثبات شخصیت در نوجوانان
تعریف شخصیت: کلمه شخصیت از پرسنا به معنی نقاب آمده که در قدیم در تئاتر به کار می رفته است. در نوشته های سیسرو نویسنده رومی پرسنا دارای چهار مفهوم می‌باشد:
۱٫ مجموعه صفات شخصی
۲٫ تصویری که شخص در نظر دیگران دارد
۳٫ نقشه که شخص در زندگی بازی می کند
۴٫ خصوصیات پسندیده شخص.
یکی از خصوصیات مشخص نوجوانی ایجاد و اثبات شخصیت خود می باشد. نوجوان سعی می‌کند که زیاد از والدین و بزرگسالان اطاعت نکند، گفته های آنها را قبول نکند ولی در عین حال هم می‌خواهد مورد احترام قرار گیرد و بزرگسالان برای او ارزش قائل باشند.
خانواده نقش مهمی در ایجاد شخصیت کودک دارد و دوران نوجوانی مساعد ترین زمان برای نفوذ عوامل اجتماعی است. به همین علت انتخاب گروه ها و دوستان نهایت اهمیت را برای نوجوانان دارد.

PDFPrint

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *