جرائم کودکان در حقوق اسلامی

قوانین جدید جزایی که بر پایه فرض مسئولیت بنا شده است، اطفال را به خاطر فاقد بودن شعور و تمیز کامل، معاف از مجازات می شناسد. در سال ۱۳۵۲ در قانون تشکیل دادگاه اطفال بزهکار، چند ابداع اساسی و ضروری صورت گرفته است که به طور کلی عبارت است از:
1- ایجاد دادگاه اطفال
2- کانون اصلاح و تربیت که جای دارالتادیب را می‌گیرد و برای سرپرستی، مراقبت و تربیت مجدد اطفال بزهکار مناسب تر است.
3- استفاده از آیین دادرسی خاص که مانع اشاعه خبر بزهکاری کودکان و وارد آمدن صدمات غیرقابل جبران به شخصیت آنها می شود.
4- مقررات ملایم تر است که به جای جری کردن کودک می‌تواند وسیله اصلاح حال او گردد.
5- ایجاد رابطه بین دادگاه رای دهنده و کودک بزهکار تا قاضی دادگاه از تحولاتی که در رفتار و منش او پدید می آید آگاه شود و در صورت اقتضاء تصمیمات جدیدی، که از نظر پیشرفت هدف اصلاح کودک مساعدتر است اتخاذ کند.

الف. دادگاه اطفال بزهکار
بر طبق ماده یک قانون تشکیل دادگاه اطفال بزهکار در حوزه هر دادگاه شهرستان یک یا چند دادگاه اطفال تشکیل خواهد شد.
ماده ۲ قانون تشکیل دادگاه اطفال چنین مقرر می دارد که:
قضات دادگاه اطفال را وزارت دادگستری از بین قضاتی که صلاحیت آنان برای این امر با رعایت سن و سوابق خدمت و جهات دیگر محرز بداند انتخاب خواهد شد ….
ماده ۳ قانون تشکیل دادگاه اطفال مقرر داشته است که:
در مورد جنایات دادگاه اطفال از قاضی دادگاه و دو نفر مشاور از بین کارمندان قضائی بازنشسته یا فرهنگی (استاد، مدیر، دبیر و آموزگار یا اداری و معتمدین محل که در این قبیل امور علاقه و بصیرت داشته باشند تشکیل می‌گردد و رای دو نفر مزبور مشورتی خواهد بود.

ب. کانون اصلاح و تربیت
کانون اصلاح و تربیت بر سه قسمت تشکیل می‌یابد:
1. قسمت نگهداری موقت
2. قسمت اصلاح و تربیت
3. زندان
کودکانی که مرتکب جرم شده اند ولی هنوز تصمیمی در مورد آنان اتخاذ نشده در قسمت نگهداری موقت، قرار داده می‌شوند و کودکانی که به نظر دادگاه باید در کانون اصلاح و تربیت نگهداری شوند، بر حسب مورد به قسمت اصلاح و تربیت یا زندان اعزام می‌گردند.

ج آیین دادرسی خاص
مطابق ماده ۶ قانون تشکیل دادگاه اطفال:
در مواردی که اطفال مرتکب جرمی ‌شوند، رسیدگی های مقدماتی اعم از تعقیب و تحقیق از طرف دادگاه اطفال به عمل خواهد آمد و دادگاه مزبور کلیه وظایفی را که طبق قانون بر عهده ضابطین دادگستری است انجام خواهد داد. برای انجام تحقیقات مزبور دادگاه اطفال می‌تواند به هر یک از ضابطین دادگستری سمت نمایندگی بدهد.

د. مقررات ملایم (تصمیمات)
در قانون تشکیل دادگاه اطفال و ماده 3۳ قانون مجازات عمومی سال ۱۳۵۲، اطفال بزهکار به دو دسته تقسیم شده‌اند، که مقررات مربوط به مجازات آنها را ذیلاً بیان می داریم.
1- اطفال ۶ تا ۱۲ ساله
ماده ۱۷ قانون تشکیل دادگاه اطفال بزهکار چنین مقرر می دارد:
در مورد اطفالی که سن آنان بیش از شش سال تمام و تا ۱۲ سال تمام است، در صورتی که جرمی مرتکب شوند، بر حسب مورد، تصمیمات زیر اتخاذ خواهد شد:
1- تسلیم به اولیا و سرپرست با اخذ تعهد به تادیب و تربیت و مواظبت در حسن اخلاق طفل.
2- اعزام به کانون اصلاح و تربیت به منظور تادیب و تربیت برای مدت از یک ماه تا شش ماه.

2- اطفال ۱۲ تا ۱۸ ساله
مطابق ماده ۱۸ قانون تشکیل دادگاه اطفال بزهکار:
در مورد اطفالی که بیش از ۱۲ سال تمام و تا ۱۸ سال تمام دارند هرگاه مرتکب جرم می‌شوند بر حسب مورد تصمیمات زیر اتخاذ خواهد شد:
1- تسلیم به اولیا یا سرپرست با اخذ تعهد به تادیب و تربیت و مواظبت در حسن اخلاق طفل.
2- سرزنش و نصیحت به وسیله قاضی دادگاه.
3- اعزام به کانون اصلاح و تربیت از سه ماه تا یک سال.
4- اعزام به زندان کانون اصلاح و تربیت در مورد اطفالی که سن آنان بیش از ۱۵ سال تمام باشد از ۶ ماه تا ۵ سال.

ه. ارتباط بین دادگاه و کانون – تبدیل تصمیمات
ضروری است که در کانون اصلاح و تربیت، کودک بزهکار زیر نظر و مراقبت افراد متخصص و ذی صلاحیت قرار گیرد تا با شناخت جنبه های اجتماعی و روانی مشکل او و همین طور مقابله با این مسائل از طریق رفتارهای مناسب، راه برای تربیت مجدد کودک هموار گردد.
مطابق ماده ۲۵ قانون مزبور:
قاضی اطفال لااقل هر سه ماه یک مرتبه شخصاً از کانون اصلاح و تربیت بازدید و نسبت به امور و طرز تعلیم و تربیت و پیشرفت اخلاقی آنها رسیدگی خواهد کرد.
مطابق ماده ۲۶ قانون تشکیل دادگاه اطفال بزهکار:
در مواردی که رفتار و اخلاق طفل موجب فساد اخلاقی اطفال دیگر می شود، طفل مزبور به دستور دادگاه اطفال به قسمت زندان انتقال خواهد یافت و پس از اصلاح اخلاق و رفتارش دادگاه مجدداً دستور انتقال او را به قسمت اصلاح و تربیت برای بقیه مدت خواهد داد.

جرائم کودکان در حقوق اسلامی
امتیازدهی
PDFPrint
نویسنده :
منبع : برگرفته از کتاب حقوق کودک - زهرا عطایی

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *