دسته بندی بازی کودکان

شناسایی انواع مختلف بازی که بیانگر پیشرفت در حیطه های مختلف رشدی و نقش آنها در این پیشرفت هاست، کاملا ممکن به نظر می رسد. نظریه پردازان در مورد بهترین روش دسته بندی نمودن عناصر بازی به چند گروه تقسیم می شوند. تقسیم‌بندی انتخابی در اینجا منعکس کننده نظرات مختلف است.

بازی فعال
بازی فعال برای رشد جسمانی و فیزیکی مهم است، چون در این نوع بازی سر، تنه، دست و پا در فعالیت‌هایی نظیر نشستن، سینه خیز رفتن، ایستادن، دویدن، پریدن، بالا رفتن، پرتاب کردن، لگد زدن و گرفتن به کار می روند.
بازی فعال ممکن است شامل بازی پرخشونت هم بشود و به این ترتیب وسیله ای برای به دست آوردن قدرت و توانایی، چابکی و هماهنگی اعضا باشد.
بازی فعال ممکن است در کودکان از همان اوان کودکی شروع شود یعنی همان زمانی که آنها شروع به کنترل و در اختیار در آوردن سر و دست ها می کنند.

بازی مهارتی و اکتشافی
بازی مهارتی و اکتشافی معمولاً در حدود سن ۳ ماهگی یعنی وقتی که بچه ها شروع به بازی با انگشتان می‌کنند، آغاز می شود. این نوع بازی برای رشد حسی، حرکات ظریف و هماهنگی چشم و دست مهم است.
این بازی شامل کشف کودک از محیطش و پی بردن به خواص اشیا از طریق حواس بینایی، شنوایی، لامسه، بویایی و چشایی است. بازی مهارتی و اکتشافی در درک کودک از پایداری اشیا و در دریافت و به کار بردن زمان و فضا نقش دارد.

 

 

بازی تقلیدی
اطفال و کودکان، حرکات و فعالیت هایی را که به کرات از بزرگترها می بینند تقلید می‌کنند و این یک بعد مهم از رشد نمادی، شناختی و اجتماعی آنها است.
بازی تقلیدی نشانگر آن است که کودک، حرکت یا فعالیتی را مشاهده کرده است و قادر است تشخیص دهد که آن حرکت تکرار می‌شود و موضوعی معنادار است.
بازی تقلیدی در واقع آنچه را که کودک در محیط اطرافش می‌بیند و می‌شنود انعکاس می‌دهد. یعنی هر چیزی که در زندگی روزمره و شرایط اجتماعی و فرهنگی او وجود دارد. بازی تقلیدی از آن رو ضرورت دارد که یک بچه سریعترین و موثرترین راه انجام فعالیت هایی را که از نظر او مهم هستند از آن طریق یاد می‌گیرد.

بازی سازنده
بازی سازنده شامل خلق چیزی مانند یک چرخ با استفاده از بلوک های ساختمانی است. لازمه چنین کاری ترکیبی از حرکات دقیق و ظرفیت حسی و فهم و درک نمادین و شناختی است.
برای ساختن یک چیز، کودک نه تنها باید قادر به دستکاری عناصر و اجزا باشد، بلکه باید قادر باشد که آن چیز را مجسم سازد و طرح آن را در ذهن خود طراحی کند.

بازی نقش
کودکان از طریق مشاهده و تقلید رفتارها شروع به ایجاد موقعیت های ایده سازی برای خود می کنند. نقش بازی کردن می تواند بهترین شرایط استفاده از حداقل امکانات را فراهم آورده است. برای مثال یک کلاه بلافاصله نقش تازه ای را برای کودک فراهم می‌آورد.
بازی نقش فرصتی برای به عمل در آوردن بصیرت ها و مهارت ها است و به همین دلیل به استفاده از خیال پردازی و خلاقیت بستگی دارد.

بازی های قاعده مند
بازیهای قاعده‌مند درجاتی از درک و استنباط درباره مشارکت و یادگیری، نوبت گرفتن، بازی جوانمردانه و ثبت دقیق نتایج را به ذهن متبادر می‌سازد. این گونه بازی ها معمولا در حدود چهار سالگی یعنی زمانی که گروه‌های کوچکی از کودکان شروع به ترکیب قواعد خودشان برای یک بازی همکارانه می‌کنند آغاز می‌شود.
بازی های گروهی که رقابت و مسابقه را در بچه های بزرگتر و بزرگسالان مطرح می‌سازد به شکل فزاینده‌ای قاعده‌مند می‌شوند.

بازی و تعامل اجتماعی
میلدرد پارتن و دیگران که در سال‌های دهه ۱۹۳۰ در این باره کار می‌کردند ابعادی از نحوه بازی کودکان در رابطه با یکدیگر را شناسایی و تعیین نمودند.
طبقه بندی ارائه شده در خصوص بازی جمعی بیان کننده مراحل تکاملی بازی نبوده و صرفا توصیفی از انواع مختلف بازی اجتماعی در کودکان از زمان بچگی تا اوایل دوران کودکی است.
بازی انفرادی: در این نوع بازی کودک را تنهایی بازی می‌کند.
بازی تماشاچی: طی این بازی کودک به تماشای بازی کودکان دیگر می پردازد.
بازی موازی: کودک در کنار و همراه دیگران به بازی می‌پردازد ولی کمترین تعامل و ارتباط را با آنها دارد.
بازی مجتمعی: در این مرحله کودکان ممکن است تقریبا در یک ارتباط نزدیک با هم و دور هم بازی کنند ولی هنوز نظرات و عقاید اختصاصی خودشان را در مورد بازی داشته باشند.
بازی همکارانه: بچه ها با دیگران به همکاری و مشارکت در بازی پرداخته و دیدگاه ها و ابزار و لوازم مربوط به خود را در طول بازی در اختیار دیگران می گذارند.

PDFPrint

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *