علل گرایش کودکان به بازی های رایانه ای

بازی فرایندی است لذتبخش و بدون هدف مادی، دارای انگیزه درونی و احساس آزادی در انتخاب و ادامه آن، که ممکن است به صورت فردی یا گروهی انجام پذیرد.
نوع بازی، زمان صرفشده برای آن، موضوعات مستتر در آن و اسباب بازیهای استفاده شده در آن، متأثر از فرهنگ کلی جامعه است.
تحقیقات بین فرهنگی در حوزه بازی و رابطه آن با عقاید والدین، نشان می دهد که در فرهنگهای مختلف، والدین عقاید متفاوتی درباره بازی، نقش آن در رشد کودکان و تعامل والد – فرزند در جریان بازی دارند. این گستره تا بدان جاست که در بعضی فرهنگها، والدین ارتباط ویژه ای بین بازی کودکان، یادگیری و رشد متصور هستند، درحالی که در بعضی فرهنگ های دیگر، والدین ارزش تحولی برای بازی قائل نیستند و به چشم یک فعالیت غیرضروری و زائد به آن می نگرند.
برای نمونه، مصاحبه با والدین آمریکایی نشان داد یکی از مهمترین انگیزه های آنان برای بازی با کودکانشان، تحریک توانایی های شناختی فرزندانشان است؛ درحالیکه در فرهنگ مکزیکی، مشارکت کودکان در کار و یا فعالیتهای مربوط به این حوزه بسیار مهمتر از بازی و تعامل والد – فرزند در جریان آن نگریسته می شود.
در بسیاری از جوامع، والدین با کودکان خود بازی نمی کنند، به ویژه در جوامع غیرصنعتی و شرقی که کودکان عمدتاً در کارهای خانه مشارکت دارند. درحالیکه در فرهنگهای غربی، نبود وجود تعامل مادر – کودک در جریان بازی، مانعی در برابر رشد، به ویژه در موضوعاتی همچون دلبستگی دانسته می شود.

 

رواج سریع بازیهای رایانه ای در کشورمان براساس سه زیرسیستم زیر قابل توضیح است:
الف) موقعیت اجتماعی و فیزیکی که کودک در آن زندگی می کند:
یکی از راه های قدرتمند تأثیر فرهنگ بر تحول کودک از طریق محیط زندگی روزانه است. در سال های اخیر، آپارتمان نشینی و کاهش فضای بازی در خانه ها، کاهش زاد و ولد و وجود تک فرزندی، کاهش چشمگیر بهای این دستگاه ها در کشورمان و همچنین بهبود کیفیت و تنوع بازی ها، موجب کم رونق شدن بازیهای سنتی و محبوبیت بازیهای کامپیوتری شده است.
ب) روانشناسی فرد مراقب:
تئوری های قومی والدین یا به عبارت دیگر، سیستم باورهای فرهنگی والدین، بر نوع بازی کودکان، میزان و ماهیت مشارکت آنان در بازی کودکان، میزان حمایت و تشویق والدین از یک بازی خاص و یا حمایت نکردن از نوعی دیگر از بازی، اسباب بازی خریداری شده برای کودکان و حتی زمان بازی کودکان مؤثر است.
تحقیقی که روی کودکان نوپای آمریکای شمالی، مکزیکی و اندونزیایی صورت گرفت، نشان داد
مادران آمریکایی، که برای بازی ارزش پرورشی و شناختی قائل هستند، بیشتر تمایل دارند در بازیهای کودکانشان مشارکت داشته باشند تا از این رهگذر بتوانند بازی کودکان را غنی تر کنند و به رشد آنان یاری رسانند. در مقابل، مادران مکزیکی و اندونزیایی که بازی را فعالیتی غیرضروری و زائد در نظر می گیرند، هیچگاه هم بازی کودکان خود نمی شوند و یا حتی درصدد فراهم نمودن شرایط مناسب بازی برای آنان نیستند.
ج) رسومات فرهنگی معمول برای مراقبت و پرورش کودک:
منظور از رسومات فرهنگی، رفتارها، آداب و آیین هایی هستند که در حوزه فرزندپروری، در فرهنگهای مختلف، به اشکال متفاوتی جلوه گر می شوند. بانفوذ بازیهای رایانه ای در فرهنگ روزمره مردم کشورمان، عقاید، باورها و به تبع آن، نوع نگرش والدین نسبت به بازیهای کودکان، به شدت دچار تغییر و دگرگونی شده است؛ به طوری که گاه والدین، در انتخاب و هدایت کودکان به سمت بازیهای سنتی و یا بازیهای رایانه ای به شدت دچار تردید می شوند.

 

 

توصیف مضامین اصلی علل استفاده از بازیهای رایانه ای
محدودیت مکانی برای بازیهای گروهی
یکی از مضامین اصلی استخراج شده از مصاحبه هایی که با مادران انجام شد، محدودیتهای مکانی برای انجام بازیهای گروهی توسط کودکان است. امروزه بیشتر مردم بر خلاف گذشته که در خانه های حیاط دار و بزرگ زندگی می کردند، در آپارتمانهای کوچکی زندگی می کنند که فضا و مکان زیادی برای انجام فعالیت های حرکتی و بازی کودکان ندارد. کودک به ناچار بازیهای نشسته و بی تحرک مثل بازیهای رایانه ای را برمی گزیند.
نداشتن ارتباط اجتماعی کودک با دیگران
امروزه بیشتر کودکان تک فرزند هستند و خواهر یا برادری ندارند که بتوانند با او بازی کنند. همچنین به علت گرفتاریها و پرمشغله بودن زندگی شهری، خانواده ها فرصت و تمایل چندانی ندارند که با دیگر خانواده ها ارتباط برقرار کنند تا کودکان بتوانند با کودکان دیگر خانواده ها و اقوام مانند گذشته مرتبط باشند و بازی کنند.
اختصاص ندادن وقت کافی برای فرزندان
شاغل بودن والدین یکی دیگر از مسائلی است که موجب می شود آنان وقت و انرژی کافی را برای بازی کردن با کودک خود نداشته باشند و از طرف دیگر کودکانی که والدین آنها شاغل هستند، ساعات بیشتری را تنها در خانه، سپری می کنند و در نتیجه به بازیهای رایانه ای روی می آورند.
آموزش ندادن بازی به کودکان توسط والدین
نیمی از مادران در این مطالعه بیان کردند که بازیهایی را که در گذشته انجام می دادند، به کودکان خود آموزش نمی دهند.
به این دلیل که آن بازیها به هم گروهی و فضای باز برای تحرک و جنب و جوش نیاز دارد که کودکان امروزی از آنها محروم هستند و نیمی دیگری هم بیان کرده اند که بازیهایی را که پیشتر خود انجام می دادند، تا حدودی به فرزندان خود آموزش داده اند، اما به علت ساده بودن این بازیها و وجود نداشتن فضا و مکان مناسب برای انجام این بازیها، کودکان تمایلی به انجام آن بازیها از خود نشان نداده اند.
الگوپذیری کودک در استفاده از وسایل بازی رایانه ای از اطرافیان
مادرانی که در این پژوهش با آنها مصاحبه شده است بیان کردند که کودکان آنها در استفاده از رایانه و تبلت و بازیهای رایانه ای از دیگران و اطرافیان خود الگوبرداری می کنند و می خواهند که همانند اطرافیان خود از تبلت و رایانه برای بازی کردن استفاده کنند.

 

جذابیت، تنوع و پیچیدگی بازیهای رایانه ای
تنوع رنگ، کیفیت صدا، موسیقی های شاد و هیجان انگیز، تصاویر متحرک و جذاب، هیجان، و تنوع زیادی که در این بازیها وجود دارد، موجب شده است که کودکان بسیار مجذوب این بازیها شوند و ساعات زیادی را با این بازیها سپری کنند.
در دسترس بودن بازیهای رایانه ای در هر مکان و زمان
یکی از مهمترین عواملی که از نظر مادران در استفاده از بازیهای رایانه ای توسط کودکان نقش دارد، در دسترس بودن این بازیها در هر مکان و زمان است. امروزه تقریباً همه دارای گوشی های هوشمند و تبلت هستند و کودکان هر زمان که اراده کنند و در هر مکانی که قرار داشته باشند، به این وسایل دسترسی دارند و می توانند بازی دلخواه خود را انجام دهند.

امتیازدهی
PDFPrint

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *