فقر کودک

فقر به طور کلی یعنی محرومیت از بعضی امکانات (اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و …). این گونه کمبود امکانات فقط ویژه والدین نیست و کودکان هم از آن بی بهره نمی مانند. در گذشته به فقر کودک توجهی نمی شد و فقط عبارت خانواده فقیر عنوان می شد و کودکی که در چنین خانواده ای زندگی می کرد فقیر بود ولی امروزه کودکان فقیر حتی در خانواده های ثروتمند هم وجود دارد.
فقر کودک یعنی محرومیت کودکان زیر ۱۸ سال از منابع مادی، معنوی و عاطفی لازم برای زنده ماندن و پیشرفت کردن.
فقر همانند مجازات شدن به سبب جرمی است که مرتکب نشده اید. فقر کودک اشاره به مفهومی دارد که فقر انسان های زیر ۱۸ سال را در بر میگیرد.
طبق گزارش های صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد، فقر یکی از بزرگترین موانع توسعه توانایی های کودک است.

 

فقر کودک

 

در کشورهای در حال توسعه کمتر از ۲۸ میلیون کودک زیر ۵ سال از سوء تغذیه رنج می‌برند. هنوز بیش از ۱۰ میلیون کودک هر سال به سبب بیماری می میرند، بیش از ۶۰۰ میلیون کودک در فقر زندگی می‌کنند و بیش از ۱۰۰ میلیون کودک که بیشتر دختر هستند از مدرسه محروم اند.
شمار کودکانی که به ایدز مبتلا هستند، از ۲/۱ میلیون نفر افزایش یافته است. خلاصه آن که هنوز نیمی از کودکان جهان در حال توسعه در فقر زندگی می‌کنند.
چنین آمارهایی موجب تقویت انگیزه برای مطالعه در زمینه فقر کودک می‌شوند.
طبق تعریف یونیسف، کودکان فقر را به صورت زندگی در محیطی که در آن به توسعه ذهن، فیزیک، عواطف و معنویات شان لطمه وارد می شود، تجربه می کنند.
آدام اسمیت در کتاب بررسی ماهیت و علل ثروت ملل در ۱۷۷۶ می نویسد: ثروتمند یا فقیر بودن هر انسانی با توجه به میزانی که او می‌تواند تلاش کند تا از کالاهای ضروری لذت ببرد و احساس زندگی با آرامش و مفرح داشته باشد، مشخص می شود.
مرکز تحقیق و سیاست گذاری فقر کودک (چیپ) تعریف دیگری از فقر کودک ارائه کرده است: فقر کودکان به معنی رشد آنها بدون دسترسی داشتن به انواع مختلفی از منابع است که برای بهزیستی و نیز بالفعل کردن ظرفیت‌های شان لازم است. منظور ما از منابع، منابع اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، فیزیکی، محیطی و سیاسی است.
رشد کودک بدون هر کدام از عوامل زیر منجر به فقر کودک می شود:
الف. معاش کافی
ب. فرصت هایی برای توسعه انسان
ج. ساختار خانواده و جامعه برای حمایت و پرورش کودک
د. فرصت بیان.
موسسه دموکراسی آفریقای جنوبی در مطالعه سال ۲۰۰۰ خود، بر محرومیت ها تمرکز می‌کند و فقر کودک را بر حسب چهار دسته از محرومیت‌ها تعریف می‌کند:
الف. درآمد ناکافی و فرصت ناکافی برای کسب درآمد
ب. کمبود فرصت های توسعه انسانی
ج. عدم امنیت اقتصادی و فیزیکی
د. احساس عدم قدرت.

 

فقر کودک

 

به طور کلی برای اندازه‌گیری فقر به روش سنتی، ملاک سطح خاصی از درامد سرانه است. از نظر طرفداران این روش، اکثر ملاک های دیگری که برای فقیر بودن مورد نظر است، در درآمد متبلور می شود. برای مثال، درآمد افراد تابعی از تحصیلات، مهارت، سلامت و غیره است. بنابراین کافی است تا آستانه درآمدی را مشخص کرد که افراد با درآمد کمتر از آستانه را در گروه فقرا قرار دهد.
در روشی محرومیت از نیازهای پایه در اندازه گیری فقر کودک بررسی شد. در این روش سبدی از کالاها و خدمات ضروری تهیه می‌شود که برای ادامه زندگی انسان لازم است. سپس بر اساس دسترسی به آن سبد و یا داشتن قدرت خرید سبدی به ارزش سبد مذکور، فقرا از غیر آنها تشخیص داده می شوند.
یکی دیگر از روش‌های اندازه‌گیری فقر کودک، روش قابلیت است. فقر به معنی محرومیت از قابلیت‌ها است. فقر هنگامی وجود دارد که فرد از فرصت های واقعی برای جلوگیری از گرسنگی، بی سرپناهی و غیره محروم باشد. در بررسی فقر به روش قابلیت‌ها، رویکردی وجود دارد که طی آن فضای کلاسیک فقر درآمدی با روش قابلیت ترکیب می‌شود.
در سال ۲۰۰۳ گروه تحقیقاتی دانشگاه بریستول و مدرسه اقتصاد لندن از طرف صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل ماموریت یافتند تا در مورد شدت فقر کودک مطالعه تجربی انجام دهند. این مطالعه اولین مطالعه علمی بود که وسعت و عمق فقر کودک را در تمام مناطق در حال توسعه دنیا اندازه گرفت.
مطالعه بریستول بر اساس حقوق کودک و تعریف فقر در کنفرانس جهانی توسعه اجتماعی که در ۱۹۹۵ برگزار شده بود پایه ریزی شد.
در مطالعه بریستول، شاخصی برای اندازه گیری فقر کودک ارائه شده است که حاوی هفت متغیر است: شدت محرومیت از غذا، شدت محرومیت از آب، شدت محرومیت از وجود خدمات بهداشتی، شدت محرومیت از سلامت، شدت محرومیت از سرپناه، شدت محرومیت از تحصیل، و شدت محرومیت از اطلاعات.
بنابراین با محاسبه این هفت متغیر، شاخص بریستول در اندازه گیری شدت فقر کودک به دست می آید.

 

فقر کودک

 

طبق مطالعات استاندارد یونیسف ۵۶ درصد از کودکان در کشورهای در حال توسعه (یعنی بیش از یک میلیارد کودک) شدیدا از یک یا چند محرومیت رنج می برند.
در دو ناحیه آسیای جنوبی و صحرای آفریقا، آهنگ محرومیت بیش از ۸۰ درصد است.
شدت محرومیت از سرپناه و از تسهیلات بهداشتی، مشکلاتی هستند که سبب بیشترین تاثیر را نسبت به کودکان در کشورهای در حال توسعه داشته‌اند.
کودکان روستایی در مقایسه با کودکان شهری، با سطوح بالاتری از فقر مواجه هستند، نرخ فقر در مناطق روستایی صحرای آفریقا و آسیای جنوبی تا ۷۰% و بیشتر هم می‌رسد.

فقر کودک
امتیازدهی
PDFPrint
نویسنده :
منبع : فصلنامه علمی پژوهشی رفاه اجتماعی - عزت اله عباسیان؛ میثم نسرین دوست

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *