ویژگی های یک نوجوان سالم و سازگار

نوجوان در فرایند سازگاری با دنیای بزرگسالی ممکن است بدون کمترین استرس و ناراحتی این دوره و مرحله سازگاری را سپری کند و یا قربانی بیماری و اختلالات روانی گردد.
در هر دو حالت این امر به وضعیت دوران کودکی نوجوان و درجه شکیبایی و درک و تفاهم والدین و راهنمایی هایی که از آنان دریافت کرده است بستگی دارد.
در حالت دوم افراد دارای نشانگانی از ناراحتی ها و اختلالات عاطفی و هیجانی از همان آغاز کودکی بوده اند.
بیشتر نوجوانان از سازش نایافتگی خویش آگاهند و مایلند قبل از آنکه خیلی دیر شود بهبود یابند. بنابراین اصلاح و درمان آنان در نوجوانی به مراتب آسانتر از دوره بزرگسالی است.

علل سازش نایافتگی نوجوان
سازش نایافتگی در نوجوان، معمولاً بیش از یک علت دارد و دلایل مهمی که عمدتاً نیز محیطی است آن را پدید می‌آورد. میزان اثرگذاری این عوامل بستگی به شخصیت نوجوان و دوران کودکی او دارد. از بین علل مختلف به چند علت اصلی اشاره می شود.
۱٫ خود نوجوان
برای سازگاری مطلوب نوجوان، نیازهای اساسی اش باید برآورده شود. این نیازها عبارتند از: نیاز به امنیت، نیاز به عشق و علاقه، نیاز به مصاحب و همنشین، نیاز به تنوع و گوناگونی و نیاز به رضایت از خود.
۲٫ محیط
محیطی که نوجوان در آن زندگی می کند به خصوص محیط خانه، نقش مهمی در سازگاری و یا سازش نایافتگی او دارد.
۳٫ محرک های هیجانی آسیب زا
مانند شوک های عاطفی شدید و یا هیجان های مداوم و طولانی.
۴٫ الگوهای شخصیتی و فردی
برخی از نوجوانان بهتر می توانند خود را تطبیق دهند و در نتیجه قادر خواهند بود خود را با شرایط و انتظارات جدید سازگار کنند.
در حالی که نوجوانان دیگر سازگاری کمتری دارند و اغلب در فرایند سازگاری از پای در می آیند. به طور معمول سه نوع شخصیت، آسیب پذیر تر از بقیه هستند. شخصیت‌های سختگیر و دقیق، خودمحور و خودخواه و حق طلب که تصور می‌کنند همیشه حق با آنهاست و هرگز خطایی از آنان سر نمی زند.

 


از نظر رفتاری نیز دو نوع سازش نایافتگی و ناسازگاری وجود دارد:
۱٫ رفتاری که برای خود فرد راضی کننده است اما از نظر اجتماعی مورد پذیرش نیست.
۲٫ رفتاری که از نظر اجتماعی مورد قبول است لکن پیوسته فرد با خود در تعارض ناراحت کننده ای قرار می گیرد.
فردی که دارای رفتار از نوع اول است به طور موقت از آرامش و رضایت شخصیتی برخوردار است ولی در دراز مدت به دلیل تعارض با ملاک های اجتماعی به شدت آسیب می بیند.
زمانی که فردی ناسازگار و سازش یافته است رفتار او نیز مانند بیماری‌های جسمی دارای علائم و نشانه های مرضی است. خطرناک ترین و آسیب زا ترین نشانه ها در دوره نوجوانی عبارتند از:
احساس عدم مسئولیت، پرخاشگری، احساس ناامنی، دلتنگی شدید، در رویا فرو رفتگی زیاد، بازگشت به کودکی، دلیل تراشی و دلقک بازی و احساس خفّت و مورد استثمار قرار گرفتن.
بیشتر این نشانگان در دوره کودکی بروز می کند اما در سطح بسیار خفیف، به همین جهت به راحتی تشخیص داده نمی‌شود. این نشانگان در دوره نوجوانی گسترش می‌یابد به شکلی که دیگر نمی تواند نادیده گرفته شود.

ویژگی های سازگاری و سلامت روان
نوجوان سازگار و سلامت از نظر شخصیتی و روانی فردی است که صفات و ویژگی های گوناگون او با یکدیگر در تعامل و ارتباط اند. در عین حال که سازگاری کامل وجود ندارد، ولی سازگاری مطلوب قابل دسترسی است و عمدتاً زمانی اتفاق می افتد که بین آنچه نوجوان درباره خود می اندیشد با آنچه دیگران درباره او می اندیشند توافق و هماهنگی اصولی وجود داشته باشد.
در این باره روانشناسان بیست ویژگی شخصیتی را به عنوان اشکال مختلف منش و سلوک رفتار در افراد با سازگاری مطلوب ارائه می دهند: برخی از این ویژگی ها به شرح زیر می باشند:
۱٫ فرد سازگار، تمایل و توانایی مسئولیت پذیری متناسب با سن و مرحله رشد خود را دارا است.
۲٫ فرد سازگار در فرصت ها و تجربه هایی که متناسب با محدوده سنی او است با میل و رغبت شرکت می کند.
۳٫ فرد سازگار نقش های خویش را در زندگی مسئولانه ایفا می‌کند و موقعیت ها و تجربه های مربوط به آن نقش ها را می پذیرد.
۴٫ فرد سازگار در هنگام روبرو شدن با مسائل و مشکلات زندگی با اشتیاق و تلاش زیاد به حل و فصل آنها می‌پردازد.
۵٫ فرد سازگار موانعی را که بر سر راه موفقیت خود می‌بیند نخست به خوبی می‌شناسد و پس از شناخت کافی از اینکه این موانع واقعی یا تخیلی است به رفع آنها اقدام می کند.
۶٫ فرد سازگار در حالت های تعارض، ناراحتی و نگرانی و ناکامی سعی می‌کند بر احساسات و هیجانات خود غلبه کند، تصمیمات درست اتخاذ نماید.
۷٫ فرد سازگار در تصمیمات و انتخاب‌های خود پابرجاست تا زمانی که عوامل جدید و مهمی او را ناگزیر به تغییر تصمیم کند.
۸٫ فرد سازگار سعی می‌کند از موقعیت‌ها و تجربه های واقعی و نه تخیلی و رویایی لذت ببرد.
۹٫ فرد سازگار در طرح های عملی و برنامه های خود بیش از هر چیز از اندیشه و تفکر منطقی خود بهره می گیرد.

PDFPrint

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *