گفت وگو با کودکان درباره کارهای هنری آنها

هنر کودکان ، بیشتر وقت ها بزرگسالان را کنجکاو و شیفته خود می کند. بسیاری از کودکان و نوجوانان از طراحی ، نقاشی و مجسمه سازی لذت می برند و اندیشه ها و احساسات خود را در آثارشان بازتاب می دهند.
هنر، این امکان را برای آنها فراهم می کند که هم در خلوت خود با احساسات چالش برانگیزشان درگیر شوند و هم افکار و احساسات پیچیده شان را با دیگران در میان بگذارند.

هنر، فرصت توصیف دنیای درون و بیرون کودکان را به آن ها می دهد. برای نمونه ، به همان سادگی که تصویری از توله سگ جدیدشان می کشند، در نقاشی دیگری ممکن است نگرانی شان را در مورد سقوط یک هواپیما نشان دهند.

فرآیند خلق کردن ، فرایند سود بخشی است، افزون بر اینکه بیشتر کودکان به خاطر نتیجه کارشان به خود می بالند و احساس غرور می کنند. همچنین باید توجه داشت که گاهی هدف کودکان تنها خلق یک نقاشی نیست، بلکه بیان و اشتراک گذاشتن یک تجربه است.

آن ها در فرآیند آفرینش فرصت پیدا می کنند از موقعیتی که ذهنشان را مشغول کرده است، فاصله بگیرند، افکارشان را نسبت به آن مرتب کنند و راه حل هایی برای رویارویی با مشکل بیابند.
گاهی پس از یک رویداد پرتنش یا وضعیت دشوار، کودکان زبان هنر را به بیان کلامی احساسات پیچیده ای که تجربه می کنند، ترجیح می دهند. در این صورت، آن ها با استفاده از هنر ، رخدادی را شرح می دهند، قصه ای نگران کننده را تعریف می کنند، افکار درونی شان را بیان می کنند یا یادبودی را برای شخصی خاص می سازند. آوردن افکار و احساسات قدرتمند و گیج کننده روی کاغذ، کنترل آن ها را راحت تر میکند.
در این میان، بزرگسالان با نشان دادن علاقه خود به کار کودک و شکیبایی در مشاهده و گوش دادن، می توانند به کودکان کمک کنند. در رابطه با این موضوع پیشنهادهایی در زیر می خوانید:

• سن ، توانایی و شخصیت ویژه ی هر کودک را به یاد بسپارید. زمان بروز توانایی های هنری در کودک قابل پیش بینی است و از یک جدول زمانی مشخص پیروی می کند. برای مثال، کودکان در زمان مشخصی توانایی کشیدن یک شکل کامل ، مخلوط کردن رنگ ها یا کشیدن آسمان به طوری که در انتها به زمین برسد را پیدا می کنند. بعضی کودکان علاقه مندند از هنر برای ابزار وجود استفاده کنند. ممکن است مهارت هنری بهتری نیز داشته باشند. بنابراین، نقاشی نهایی بسته به این که چه کودکی آن را کشیده ، ممکن است ظاهر یا معنایی متفاوت داشته باشد.

• از کودک بخواهید که نقاشی اش را شرح دهد. شنیدن داستان از زبان کودک ، به فهم نقاشی او کمک می کند. به خاطر داشته باشید که یک تصویر می تواند ارزش هزار واژه را داشته باشد. همچنین زبان به درک ریزه کاری ها و جزئیات تصویر کمک می کند، به ویژه هنگامی که مهارت نقاشی کودکان نتواند همپای تخیل و اندیشه موشکافانه آن ها حرکت کند.

• از کودک بخواهید یک قصه تعریف کند و خودتان قصه را با یکی بود یکی نبود … شروع کنید. سپس از او بخواهید قصه را ادامه دهد( قصه ای که شامل آغاز ، میانه ، پایان باشد).

• درباره اجزای اصلی اثر هنری کودکان مثل رنگ ها، شکل ها، استفاده از فضا ها و اشیااز آن ها سوال کنید. گاهی چیزهای نامتناسبی در نقاشی دیده می شوند، مثل یک درخت بنفش، یا صحنه ای که از نظر کودک پر جمعیت است ولی در نقاشی کسی در آن نیست. کودکان بیش تر وقت ها توضیحی برای این ناهماهنگی دارند.

• هنر انتزاعی نسبت به هنر واقعگرایانه، بستر مناسب تری برای نشان دادن خاطرات ، احساسات و عواطف است. از طرفی چون فهمیدن هنر انتزاعی سخت تر است، برای درک درست اثر هنری باید شناخت بیشتری از ایده های شخصی هنرمند و معنایی که در استفاده از هنر در نظر داشته است، پیدا کرد.

• درباره کار کودکان اظهار نظر مستقیم و روشن داشته باشید. نشان دادن شور و شوش ، بسیار سودمند است، اما اگر درباره یک قسمت مشخص اثر هنری نظری بدهید و به آن اشاره مستقسم کنید، گفت و گو به جریان می افتد و هنرمند به ادامه آن تشویق می شود.

• اگر جای قسمت هایی در نقاشی خالی است، درباره علت نبودنشان بپرسید. مثلا کشیدن دست برای بعضی کودکان بسیار سخت است، یا اینکه جا کم آورده اند و چیزهایی را نکشیده اند. بهترین کار برای اینکه بفهمید چرا بعضی چیزها در نقاشی نیستند، این است که از کودک بپرسید.

• نقاشی را با دقت نگاه کنید و در مورد شکل ها و نشانه ها بپرسید. گاهی کودکان از شکل های نمادین برای بروز و بیان احساسات خود استفاده می کنند. مثلا ممکن است برای نشان دادن احساسات عاشقانه، قلب بکشند. در عین حال ممکن است نماد استفاده شده معنایی کاملا شخصی و منحصر به کودک بدهد. برای همین باید از کودکان درباره ی معنایی که در نظر داشته اند ، پرسید.

• بزرگسالان باید با ذهنی باز و پذیرا به تماشای هنر کودکان بنشینند. برای پیش گیری از تفسیر بزرگسالانه از هنر کودک، آن ها باید پیش فرض های ذهن خود را کنار بگذارند و به نوعی افکار و عقایدشان را به حالت تعلیق درآورند و سپس به هنر کودک نگاه کنند.

• وقتی با کودکان حرف می زنید ، از نظر زمان بندی و سرعت گفت و گو ها خود را در سطح کودک بیاورند، به ویژه وقتی محتوای نقاشی آزار دهنده است . کودکان ممکن است به راحتی حرف نزنند یا آمادگی صحبت در مورد نقاشی خود را نداشته باشند. بهتر است با پرسش هایی ملایم و کلی تر که پاسخ شان تنها یک جمله قطعی یا بله و خیری نیست به موضوع نزدیک شویم و برای ادامه دادن گفت و گو در وقت های دیگر در دسترس باشیم.

• به جای هدایت یا داوری، گوش کنید. همه کودکان خواهان تایید شدن هستند و اگر از خواسته شما اطلاع داشته باشند ممکن است برای گرفتن تایید ، خواسته و پسند خود را نادیده بگیرند و به میل شما رفتار کنند.

• به نشانه های دیگر، همچون صدا، رفتار، احساسات و اندیشه ها نیز توجه کنید. ممکن است کودکان هنگامی که مشغول کار هنری شان هستند، یا وقتی درباره کارشان صحبت می شود، کلافه، ساکت و گوشه گیر شوند.

• به تغییر ها یا تکرارهایی که در طول زمان اتفاق می افتد، دقت کنید. وقتی کودک یک تصویر را همواره در نقاشی اش تکرار می کند ف به ویژه وقتی صحنه ای آزار دهنده است ، ممکن است هشداری باشد که نشان می دهد کودک نیاز به کمک دارد، یا ممکن است خواستار تسلط و کنترل باشد.

 

امتیازدهی
PDFPrint
نویسنده :
منبع : کودک خلاق من - معصومه کمالی

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *